Siesta bir yaşam sinyali mi?
Yaş alan bireylerde sabah veya öğleden sonra saatlerinde siesta yapmak, diğer tanımıyla kestirmek ya da şekerleme yapmak oldukça sık görülen bir alışkanlıktır.
Acaba siesta ile genel sağlık arasında bir bağlantı olabilir mi? Menopoz sonrası kadınlarda siesta yapmanın yaşam kalitesi ile ilişkisi var mı?
Bazıları kadınların şekerleme yapma durumlarına “she-esta” adını takmışlardır. Menopoz sonrasında kadınlar özellikle akşam üstleri şekerleme yapmaya meyillidirler. Bunun nedeni azalan estrojen ve progesteron hormonları sonucu artan yorgunluk hali olabilir. Siesta yorgunluğu giderir ama uyku düzenini bozar, gece uykusunu aksatmaya başlar.
Öte yandan sık sık ve uzun süreli siestalar ile metabolik sendrom yani şeker hastalığı, yüksek tansiyon ve şişmanlık riski arasında ilişki gösterilmiştir. Özellikle siesta toplam süreleri gece uyku süresini aşarsa hipertansiyon ve kalp damar hastalığı riski ortaya çıkar.
20 Nisan 2026 günü JAMA dergisinde yayımlanan bir çalışmada 56 yaş ve üzerindeki 1338 bireyin (1018 kadın ve 320 erkek) el bileklerine taktıkları saate benzer bir sensör aracılığı ile gündüz yaptıkları şekerlemelerin zamanlaması ve süresi 19 yıl izlenmiş ve bu süredeki ölüm oranları araştırılmış. Ortalama 7-8 yıl içinde 926 kişi yaşamını kaybetmiş. Bireylerin yaşları ne kadar ileri ise şekerleme süreleri o kadar uzun ve şekerleme sayıları da günde birden fazla imiş. Genel değerlendirmede siesta yapanlarda yapmayanlara kıyasla 7 yıl içinde ölüm oranı yüzde 44 daha fazla bulunmuş. Özellikle sabah şekerleme yapanlar öğleden sonra yapanlara, bir saatten uzun uyuyanlar daha kısa şekerleme yapanlara ve günde birden fazla sayıda şekerleme yapanlar sadece bir defa yapanlara göre daha fazla ölüm riski göstermişler.
Sonuç olarak siestalar bir sağlık sorununun belirteçi yani göstergesi olabilir. Sabahları, sık ve uzun siesta yapan insanlar kronik hastalıklar açısından sağlık taramasından geçmelidirler.
Öneriler – Eğer şekerleme yapma ihtiyacı duyuyorsanız kısa uyumayı tercih edin. Gece uykularınızı düzeltmek için hatta şekerleme yapmaktan vaz geçmeyi deneyin. Sağlıklı beslenin ve ideal kilonuzu koruyun. Düzenli fizik aktivite sanılanın aksine yorgunluğu artırmadığı gibi siesta gereksinimini de azaltır. Zaten yaşla yavaşlayan metabolizma hızı, sürekli evde hareket etmeden örneğin TV başında oturan insanlarda aşırı kilo alımına, şeker, hipertansiyon ve kalp hastalığı gelişmesine zemin hazırlar. Fizik aktivite her yaşta önemlidir ama ileri yaşlarda daha da önem kazanır.
Sonuç olarak, arada sırada alınan kısa süreli siestalar, sizi mutlu eder, yaşam kalitenizi artırır ama devamlı ve artan sürelerde siestalar bir kısır döngü oluşturarak sizi giderek sedanter yani hareketsiz ve sağlıksız bir yaşama alıştırır.
Siesta tuzağına düşmeyin derim.
Prof. Dr. Kutay Biberoğlı
06.05.2026
Ankara