https://www.youtube.com/shorts/L7816Rr4UWE?feature=share
Kırklı yaşlarda acil servise çeneye ya da sırta yayılan ağrı, bulantı, kusma, terleme, yorgunluk, hatta erkekler için tipik olan göğüs ağrısı ile başvuran bir kadında bile hala akut koroner sendrom değil de anksiyete, panik atak, hazımsızlık, asid reflüsü, adele iskelet sistemi ağrısı akla gelir. Hatta o gün servis yoğunsa
ertesi gün polikliniğe başvurması için evine gönderilir. Bu hasta bir kadın değil de hatta daha genç yaştaki bir erkek olsaydı bile ilk akla gelen enfarktüs olacakken sanki menopoz öncesi kadınlar koroner kalp hastalığına bağışıkmış gibi davranılıyor.
Oysa bu yaşlardaki enfarktüs, aynı yaştaki erkeklere kıyasla kadınlarda daha ölümcüldür. Yaşdaş erkeklerde tipik tablo kolesterol yüksekliği, damar sertliği plağı, yüksek kan basıncı iken kadında böyle olmayabilir. Kadında koroner arter spazmı, koroner arter embolisi, arterde yırtılma, fibromüsküler displazi (damar sertliğine bağlı olmayan damar duvarı kalınlaşması) olasılıkları ile atipik tablo olasılığı daha yüksek. Daha da kötüsü, koroner arterler tıkanmadığı halde kalp adelesinde enfarkt kadınarda erkeklere göre 4 kat daha sık ortaya çıkıyor. Menopoz sürecindeki estrojen hormon iniş çıkışları, koroner arterlerin duvarının yırtılmasına yol açabiliyor. Benzer durumlar çok daha genç yaşlarda gebeliğe özgü kalp damar sistemi sorunları şeklinde kendisini gösterebilir ve on yıllar sonra ciddi kalp sorunlarına yol açabilir. Kısaca kadınların sürekli değişen hormonal dengeleri özellikle gebelik, gecikmeli adet döngüleri, polikistik over sendromu, endometriosis ve menopoz (özellikle de 45 yaşından önce menopoz) gibi süreçlerde kalp ve damarlara yük bindiriyor, kalp damar sisteminde travma oluşturuyor. Her gebelik ve doğum kadın için öz sağlığından fedakarlık yapmak demektir. Hele de gebelik sürecinde hipertansiyon ve diyabet geliştiren kadınlar ileriki yaşlarında kalp damar hastalığı riskiyle karşı karşıya kalırlar. Belki de yeni bir üst uzmanlık alanı “kardio-obstetrik” “kardio-jinekoloji” “kardio-menopoz” kavramlarının gündeme getirilme zamanıdır. Sizleri bu konuyla bağlantılı “kötü kolesterol- ne kadar düşük o kadar iyi” başlıklı YouTube Vlog’umu izlemeye davet ediyorum.
Son olarak kısaca Takotsubo kardiyomyopatisi (Kırık kalp sendromu) konusunda bilgilendirme yapacağım. Özellikle hatta hemen daima kadınlarda ve sıklıkla menopoz sonrası ortaya çıkan bir antite “kırık kalp”sendromu olarak da bilinir. Hani hep duyarız ya “kocasının ölümüne çok üzüldü, kalp hastası oldu” ya da “yaşadığı sıkıntı onu kalp hastası yaptı” vb. Yoğun bir duygusal veya fiziksel stresten dakikalar ya da saatler içerisinde kalbin sol ventrikülünün geçici olarak zayıflaması durumudur ve aynen göğüs ağrısı, nefes darlığı, çarpıntı ile birlikte enfarktüs tablosunu çağırıştırır. Ekokardiyogramda sol ventrikülde balonlaşma, anjiografide koroner arterlerde normal kan akımı gözlenir. Çoğu zaman 1 ay içerisinde kalp adelesi kendisini düzeltir. Nedeninin adrenalin gibi bir stres hormonunun kalp adelesini zayıflatmasıdır. Neden yine kadınlarda ve neden yine menopoz sonrasında? Yine açıklama estrojen hormonundaki dalgalanmalarla ilgili…
Bu gün de bu kadar…
Prof. Dr. Kutay Biberoğlu
10.04.2026
Ankara